Auteur Topic: Hoe meet je nou goed licht?  (gelezen 10082 keer)

Offline Fotohuis

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 8.808
  • Фотография это весело
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #15 Gepost op: 19 december 2012, 11:55:49 »
Citaat
Je kunt ook het zone-systeem van Ansel Adams bestuderen, die je leert om te kiezen welke grijswaarde een bepaald punt uit je scène op de foto moet krijgen. Dat is veel minder ingewikkeld dan veel mensen denken, je moet wel een geschikte lichtmeter hebben die kleine deelgebieden kan meten (spotmeter).

Interessant om hier eens in te duiken. Het geeft ook een aardig inzicht in de sensiometrie van een z/w film. Er zijn ook wel vertalingen uit het Engels zodat de specifieke begrippen dan iets gemakkelijker te begrijpen zijn. Meten met een spotmeter en intepreteren kost tijd, moeite en redelijk wat ervaring. Een reflectie meting (de ingebouwde meter van een camera doet niet anders) of een object meting gaat veel sneller en is in 90% van de gevallen acuraat genoeg om tot een goed resultaat op een film te komen.
Роберт
"De enige beperking in je fotografie ben je zelf"

http://gallery.fotohuisrovo.nl/
http://www.flickr.com/photos/fotohuisrovo/

Offline Louis

  • Vaste bezoeker
  • ***
  • Berichten: 830
    • Tumblr
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #16 Gepost op: 19 december 2012, 11:56:00 »
Om het nog iets moeilijker te maken:
Die Grijskaart van 18% reflectie die je meet kun je ook meenemen bij een opname.
Als je goed ontwikkeld hebt zit die precies op zone V (halverwege). Als je nu ook nog een densitometer hebt (een gecalibreerd apparaat om de dichtheid van je negatieven te meten) kun je deze terugmeten. Dit wordt uitgedrukt in log D waarden.
Als je precies goed zit komt die Grijskaart (in het negatief) uit op 0,72log D op de densitometer.

De truuk van een goed belichte film is dat je werkt op het meest lineare gedeelte van de log D curve van een film.
I.c.m. een juist gekozen ontwikkelaar maak je dus optimaal gebruik van de Grijstinten en dynamisch bereik van de film.

Ik stop nu maar even want anders ben ik bang dat de meeste forenten het spoor anders bijster gaan raken.  ;)

Dit vind ik juist interessant!  :)
Leica M6 | Contax G1 | Hasselblad 500C | Bronica EC-TL | Pentax Spotmatic

Flipperkoning

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #17 Gepost op: 19 december 2012, 12:18:09 »
Verder is het raadzaam om de handleiding van je camera te kennen, een Mamiya 7 heeft per gebruikt objectief een andere beeldcirkel met de spotmeter!

Offline HoodedOne

  • Forumbeheerder
  • Analoog liefhebber
  • *****
  • Berichten: 7.597
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #18 Gepost op: 19 december 2012, 12:28:46 »
De meest eenvoudige meet-regel die ik ben tegengekomen is:

Meet de donkerste schaduw waar je nog detail wilt hebben. En dan 1 stop onderbelichten.

Voor de zone-systeem liefhebbers. Je plaatst je donkerste partijen dan in zone 4 (N-1).
Ik geloof dat dit alleen werkt met negatief film.
Hans

“If you cannot please everyone with your deeds and your art, please a few” [Schiller]

Wahrheit ist Feuer, und Wahrheit reden heisst leuchten und brennen. [L. Schefer]

Peter

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #19 Gepost op: 19 december 2012, 12:29:37 »
Opvallend licht meet je naar de lichtbron, niet naar de camera tenzij je met tegenlicht werkt en een uitgebeten trendy foto wil hebben. Lees de website van Frank Doorhof er maar op na.
Volledig oneens. Een eeuwige discussie, die telkens weer terugkeert. Lees wiki ("Taking an incident-light reading requires placing the meter at the subject's position and pointing it in the general direction of the camera"), en nog 1000 andere bronnen er maar eens op na. Als je in de studio meet met meerdere lichtbronnen is dat onmogelijk, en als je buiten meet zou je bij elke scène, of die nu uit lichte of donkere partijen bestaat, de meter naar de zon moeten wijzen en dus in alle gevallen dezelfde belichting krijgen.

Peter

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #20 Gepost op: 19 december 2012, 12:36:28 »
De meest eenvoudige meet-regel die ik ben tegengekomen is:

Meet de donkerste schaduw waar je nog detail wilt hebben. En dan 1 stop onderbelichten.

Voor de zone-systeem liefhebbers. Je plaatst je donkerste partijen dan in zone 4 (N-1).
Ik geloof dat dit alleen werkt met negatief film.
Als je zone 4 als donkerste partij met details kiest, krijg je een erg klein contrast. Zone 5 (middengrijs) wordt dan zwart + 1 stop, dan hou je kennelijk van erg donkere foto's. Ook tussen zone 1 en 2 zit naar mijn smaak zichtbaar verschil.
« Laatst bewerkt op: 19 december 2012, 12:43:09 door Peter »

Offline Fotohuis

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 8.808
  • Фотография это весело
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #21 Gepost op: 19 december 2012, 12:52:33 »
Citaat
Dit vind ik juist interessant!

Bij deze dan:



Linker tabel (Negatief-dichtheid):
Zone 5 (V) :  0,72-0,76 log D. (Grijskaart)
Zone 6 (VI): 0,90-0,94 log D. (Huidtoon)

Bij het afdrukken zou je theoretisch bij gradatie 2-2,5 optimaal zijn, bij het gebruik van een condensor vergroter (wat harder licht) bij een omvang dichtheid 0,95-1,04 log D (iso R-100) van je negatief. Je basis sluier moet je hierbij voor aftrekken, dus daarom "nul" je de densitometer op het begin of tussen de negatieven door van de film strip. De basis-sluier bij heldere Polyester dragers is zo'n 0,03-0,05 log D. Bij Grijze Tri-acetaat negatieven (o.a. Ilford),  vaak tussen  0,1-0,2 log D. Hierdoor verlies je dus een klein beetje dynamisch bereik van de film.
Daarna meet je het negatief.

Bij een diffuusvergroter (geeft zachter licht) kun je in dichtheid wel een stap omhoog. Afdrukken bij 2,5 ligt dan tussen 1,05 - 1,14 log D. Vandaar dat als je met een Diffuus vergroter systeem gaat afdrukken je negatieven iets contrastrijker, lees hogere log D (Gamma van het negatief) mogen zijn.

Ga je afdrukken met een Split Grade systeem of mbv. een z/w analyser (hier FEM-Kunze) dan moet deze hierop geijkt zijn. Een Heiland Split Grade systeem is in de bijbehorende software voor-geijkt, terwijl bij de FEM-Kunze en alle andere z/w analysers een testnegatief bij zit voor hierop in te ijken.

Werk je met een densitometer (in doorzicht) dan meet je de uiterste van het bijbehorende negatief en wordt a.h.v. de bijbehorende tabel vertaald naar de gradatie die je dan nodig hebt.

Uitersten moet je vermijden dus je moet zorgen dat je negatief in doorzicht met aftrek van de basissluier tussen de 0,95-1,14 log D ligt bij een condensor systeem (gradatie 2-2,5) en ca. 1,05-1,24 log D bij een diffuus vergroter systeem.
Vroeger kon je dan met een gradatie NORMAAL vergrotingspapier alles afdrukken binnen het dynamisch bereik van film en fotopapier.

Als je nu denkt dat met het moderne MG (Multi Grade of Variabel Contrast papier) papier het allemaal niet meer uitmaakt dan zit je verkeerd. Je kunt nu welliswaar gemakkelijker je gradatie aanpassen maar waar in een negatief onvoldoende informatie zit doordat het te dun of veel te dik is, kun je zelfs met een geavanceerd systeem als Split Grade de zaak niet meer redden. Je moet dus gewoon zorgen dat de kopieëromvang van je negatief rond de R-100 (R-110, diffuus)  ligt. Uitersten van 00 en 5 moet je dus ten aller tijden vermijden.
Veel vergrotings systemen halen bovendien de filterwaardes van 00 en 5 niet. Veel dichroïtische vergrotingssystemen beginnen bij 0 en eindigen bij 4 1/2.

Het interessante van een Split Grade systeem is het grote bereik: 00-5, voorgeijkt zijn, geen last van korte belichtingstijden die niet reproduceerbaar zijn ivm het aan en afgloeien van de lamp. Inzinken van fiber/bariet papier is meegecorrigeerd. En een vrije keuze van gedeeltelijk doordrukken en tegenhouden in elke gewenste gradatie.
Daarnaast meet het systeem in 1 meting zowel contrast als belichtingstijd. Dat je hierdoor met tevens de hierboven genoemde optie's heel veel tijd en vergrotingspapier bespaard zal nu duidelijk zijn.
Split Grade is nu ook beschikbaar als koudlichtkop (LED) met een vrijwel onbegrensde levensduur van de lichtbronnen. Rode LED's zijn ingebouwd voor de vervanging van het Rood filter bij de vergroter. Bovendien is de warmte afgifte minimaal zodat de negatieven t.o.v. een b.v. 250W vergroter altijd vlak blijven liggen door een fractie van de warmte ontwikkeling.







Роберт
"De enige beperking in je fotografie ben je zelf"

http://gallery.fotohuisrovo.nl/
http://www.flickr.com/photos/fotohuisrovo/

Peter

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #22 Gepost op: 19 december 2012, 12:52:52 »
Om het nog iets moeilijker te maken:
Die Grijskaart van 18% reflectie die je meet kun je ook meenemen bij een opname.
Ik stop nu maar even want anders ben ik bang dat de meeste forenten het spoor anders bijster gaan raken.  ;)
Densitometers en D-logaritmes zullen voor de gemiddelde amateur inderdaad weinig bijdragen, maar het meenemen van een grijskaart is een zeer nuttige tip. Een beetje omslachtig in het begin, maar zeer geschikt voor bewust worden van lichtmeten, en je kunt leren inschatten welke delen uit een scène ongeveer overeenkomen met de reflectie van de grijskaart. Zo kun je bijvoorbeeld ontdekken dat groen gras of bepaalde gemetselde muren er vaak heel dichtbij komen, en hoe je dat als middengrijs kunt leren gebruiken.

Offline HoodedOne

  • Forumbeheerder
  • Analoog liefhebber
  • *****
  • Berichten: 7.597
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #23 Gepost op: 19 december 2012, 13:06:15 »
Als je zone 4 als donkerste partij met details kiest, krijg je een erg klein contrast. Zone 5 (middengrijs) wordt dan zwart + 1 stop, dan hou je kennelijk van erg donkere foto's. Ook tussen zone 1 en 2 zit naar mijn smaak zichtbaar verschil.

Ik ga je niet tegenspreken, want daarvoor weet ik er te weinig van af.

Maar dit is mijn bron ( de video onderaan is ook interessant)
http://matmarrash.com/blog/2012/9/19/shadows-on-zone-iv
Hans

“If you cannot please everyone with your deeds and your art, please a few” [Schiller]

Wahrheit ist Feuer, und Wahrheit reden heisst leuchten und brennen. [L. Schefer]

Offline Schotc

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 5.589
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #24 Gepost op: 19 december 2012, 13:40:28 »
Ga ook een duit in het zakje doen.

Licht meten heeft geen zin ,als je ,de camera ,film en ontwikkelaar niet kent.
Je niet consequent meet .

Zwart wit een beetje meer belichten kan geen kwaad ,het is handig als je van tevoren weet wat je goed belicht op de foto wilt hebben.
Bij grote contrasten het zelfde verhaal ,en de keuze neem ik de foto wel of niet.

Fotografeer zelf met alle toestellen op,diafragma voorkeuze , dus heb altijd deze twee regels in het achterhoofd.
Zwarte achtergrond ,sluiter blijf langer open.
Witte achtergrond,sluiter gaat sneller dicht.

Verder een kwestie van blijf bij je camera, film en ontwikkelaar ,dan komen de resultaten vanzelf.

Bas


 
_.Het Kwartje is Gevallen._

Peter

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #25 Gepost op: 19 december 2012, 13:45:27 »
Ik ga je niet tegenspreken, want daarvoor weet ik er te weinig van af.
Maar dit is mijn bron ( de video onderaan is ook interessant)
http://matmarrash.com/blog/2012/9/19/shadows-on-zone-iv
Je moet doen wat voor jou werkt. Het nog eenvoudiger werkende advies om een digitale camera als lichtmeter te gebruiken heb ik hier zelf gegeven (dan kan je meteen zien wat het geworden is, maar dat vond een enkeling voor dit forum te ver gaan). Mij leek het leuk om n.a.v. de vraag van MPost van vandaag bij te dragen aan het vergroten van het inzicht in de principes van lichtmeting, terwijl dat ongetwijfeld omzeild kan worden met een simpeler praktijkmethode.

Edit: ik heb inmiddels de video bekeken; wat deze man uitlegt, is dat als je schaduwen fotografeert, en je belicht zone 3 als zone 3, dan loop je het risico in de teen ('toe') van de kromme te belanden, waar je weinig toonscheiding overhoudt als je gaat afdrukken. Zijn advies is om bij het fotograferen van schaduwen, zone 3 als zone 4 te belichten, zodat je de belichting naar het steilere deel van de kromme trekt, en meer toonscheiding krijgt. Het is dus een specifieke toepassing bij een bepaald onderwerp.
« Laatst bewerkt op: 19 december 2012, 14:08:47 door Peter »

Offline Fotohuis

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 8.808
  • Фотография это весело
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #26 Gepost op: 19 december 2012, 13:54:08 »
Citaat
blijf bij je camera, film en ontwikkelaar ,dan komen de resultaten vanzelf.

Een heel goed advies.

Alhoewel bij een moderne film camera de toleratie's vrij klein zijn zodat bij het wisselen hier weinig afwijking te verwachten zou moeten zijn.

Ga je rommelen met veel verschillende z/w films en een eindeloos rijtje ontwikkelaars en heb je geen densitometer dan kom je vanzelf om in het aantal variabelen en zul je nooit een goed resultaat krijgen.
Ik werk zelf met een drie-tal z/w ontwikkelaars en één C41 type met een densitometer en doe dan ook nog vaak meetwerk voor sommige fabrikanten.
Роберт
"De enige beperking in je fotografie ben je zelf"

http://gallery.fotohuisrovo.nl/
http://www.flickr.com/photos/fotohuisrovo/

Flipperkoning

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #27 Gepost op: 19 december 2012, 15:36:38 »
Peter je meet met meerdere lichtbronnen altijd vanuit je hoofdlicht en past de accenten aan.
Draai maar met een lichtbron om je onerwerp heen en meet naar de camera, zal zien dat je steeds meer je diafragma moet openen, terwijl je model nog steeds dezelfde hoeveelheid licht krijgt en je dus die delen gaat over belichten.

Peter

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #28 Gepost op: 19 december 2012, 16:23:37 »
Draai maar met een lichtbron om je onerwerp heen en meet naar de camera, zal zien dat je steeds meer je diafragma moet openen,
Hetgeen aantoont dat de belichting van het onderwerp verandert met het draaien van de lichtbron, terwijl je nooit verschil meet zolang je de meter naar de lamp blijft wijzen.
Maar goed, ik laat het hierbij, ook hier geldt: als die methode voor jou (beter) werkt moet je het zo doen, ik ben geen dominee  0:).

Flipperkoning

  • Gast
Re: Hoe meet je nou goed licht?
« Reactie #29 Gepost op: 19 december 2012, 17:16:16 »
Ik zie dat ik het niet juist geformuleerd heb, je model en licht blijven op dezelfde plek en jij draait met je lichtmeter en camera om het model.