Auteur Topic: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm  (gelezen 268 keer)

Offline jbladel

  • Regelmatige bezoeker
  • **
  • Berichten: 106
  • Praktica MLT 5 B en een fan van Meyer Optik Lenzen
Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Gepost op: 17 oktober 2020, 20:08:39 »
Hoi allemaal,

Vandaag lekker bezig geweest. Afgelopen week wat lenzen opgehaald om wat te leren over reparatie, en vandaag maar eens begonnen!

Beginnen bij de minder bijzondere lens uit dit rijtje, maar toch degene waar ik het meeste tijd aan kwijt was, de Pallas 135 lens.



Deze kwam uit groningen, in gedemonteerde staat. De helicoid was ook al uit elkaar gedraaid, en zonder markering (en eigenlijk zonder kennis, de eerste keer dat ik een lens tot dit niveau gedemonteerd zie) een leuke uitdaging.
Begin van deze week een dagje zitten turen naar het diafragma mechanisme, hier geen foto's van. Zit vrij eenvoudig in elkaar, maarja, moest het even uitvogelen. Toen ik eenmaal door had hoe de lens terug in elkaar moest op een manier waarop het diafragma zou werken (incl de 'auto' functie, het bekende pinnetje), maar eens verder gaan kijken.

Foto 1      Foto 2 

Op foto 1 twee delen. Het bovenste deel is de 'mount' van de lens. Deze draait over het middelste schroefdraad ten opzichte van het onderste deel, wat het helicoid draad bevat, wat verbind met het helicoid draad op de elementbehuizing voor in de lens. Alleen dit onderste deel, wat het middelste deel is van het systeem, draait dus ten opzichte van de camera.
Op foto 2 de binnenkant van deze delen. De mount staat hier op tafel. Hier is te zien dat de mount zich met twee pinnen (helicoid sleutels?) vastzet in het voorste deel van de lens. Hierdoor draaien de elementen niet ten opzichte van de mount.

Allemaal niet bijster moeilijk, maar dus even uitzoeken hoe het terug in elkaar moet, en ook vooral, hoe de helicoid in elkaar moet op zo'n manier dat je tot oneindig kan focussen.



Als je de lens weer terug in elkaar zet (ongetwijfeld met de helicoid nog verkeerd), ontstaat er een rare open ring tussen het deel van de lens dat de elementen bevat, en de helicoid. Hier kreeg ik dus al een vermoeden dat ik een onderdeel mis.
Op foto 2 is ook te zien dat er een gaatje zit voor een schroef (met blauwe lijm, rechtsonder), hier zijn er nog 2 van. Dit is op foto 1 aan de bovenkant (dus aan de kant van de mount), ik heb niks wat hier op kan, dus het lijkt me dat ik nog een onderdeeltje mis.

En dit is op zich ook logisch, want als ik de lens in elkaar zet (bovenste foto), gebeurt er vrij weinig als je aan de focus ring draait. Hij 'stopt' wel na de omslag van kort naar oneindig, maar de helicoid draait dus niet mee.
Bij montage moet het enige schroefje in de buitenste focusring, door de gleuf die te zien is op foto 1. Dit schroefje dient mijns inziens alleen als stop, en er zitten verder geen montageplekken op deze buitenste focusring. Er zit veel speling op het meganisme op dit moment, en het is mogelijk om het schroefje in deze gleuf te houden. Dan kun je aan de focus draaien. Maar het is vrij duidelijk dat dit niet de bedoeling is. Veel speling, je verliest je 'stop' (en kan de helicoid dus gemakkelijk weer uit de lens draaien) en voor het maken van foto's is deze oplossing niet heel geschikt.

Voorlopig on hold dus.

Dan een wat 'spannendere' lens. Tele-universar 500mm f8.

   

Leuke, en toch ook wel hele lichte lens. Maar hij mist wat contrast en scherpte, en heeft dan ook een verborgen probleempje.



Een behoorlijke waas op het achterste element.

foto 1 foto 2   foto 3

De lens komt gelukkig makkelijk uit elkaar, voor deze stap is zelfs geen gereedschap nodig. In mijn enthausiasme in eerste instantie de mount er ook afgeschroeft (foto 2). Was niet helemaal nodig en maar snel weer in de juiste orientatie teruggezet (voor de mount heb je wel gereedschap nodig).

De lens splitst dus in 2 stukken (foto 1) waarvan het onderste stuk op foto 3 te zien is. Dit is het diafragma met de voorste elementen. Mijn inschatting is dat dit 2 elementen zijn, en het bovenste deel op foto 1, bevat nog 1 element (het element dat wij moeten hebben). Het diafragma ziet er eigenlijk goed uit, en heeft een behoorlijk aantal bladen. dus afgedekt tegen het stof en niet meer aangeraakt.

Het bovenste deel in foto 1, splits dus op in drie delen. De mount (onder op foro 2) die je eigenlijk gewoon moet laten zitten. Een lange, matzwarte buis (links op foto 2) en de tripod mount, achterste element en het schroefdraad ter verbinding met het voorste deel van de lens. Het laatste element zit dus in het midden van de lens.



De boosdoener. Het element heeft aan 1 kant dus de 'problematische' waas, maar heeft aan de andere kant ook een soort 'spikkels'. Minder duidelijk dan de haze, maar toch ook problematisch.
Nu het slechte nieuws, in tegenstelling tot eerdere lenzen met vettige aanslag lijkt het erop dat de waas zich goed vast heeft gebeten in deze lens. Isopropyl, water en glutaral (lens cleaner) maken geen voortgang op een van beide kanten van het element.
Heb online wat gevonden over tandpasta of huidcreme, om zo de lens te polijsten. Maar ik dacht eerst eens kijken wat het forum er van vindt. Ook deze staat dus op hold.

Een scherp oog heeft eventueel gezien dat er een 2x teleconverter op deze lens zat. Deze heb ik een kleine schoonmaakbeurt gegeven en ook maar eens getest met een 135/2.8.

       

Al met al lijkt me dit zeker de moeite waard. Het is natuurlijk geen echte test, maar ik zie geen overduidelijk verschil in scherpte, contrast of abberatie.


Als laaste dan de Industar 50-2, ik kan je alvast verklappen dat deze niet meer on hold staat! En na de onderstaande operatie gewoon bruikbaar is.

      

Deze lens zit dus muur en muur vast, en ook het diafragma loopt niet soepel. uitgehard/oud vet de waarschijnlijke boosdoener.

Deze lens is gelukkig niet heel moeilijk. Je verwijdert de twee schroeven (in mijn geval 1) die te zien zijn op de laatste foto. Dan gebruik je een lens pen in de achtergebleven gaatjes om die ring tegen de klok in van de lens te draaien. Hierbij moet je de element groepen wel even vasthouden, anders draaien die vrolijk mee. Dit is niet zo'n heel groot probleem, maar dan komt het niet los.

Wat je over houdt is hieronder links te zien. De achterste ring. De elementen met het diafragma, en de mount met helicoid. De 'stops' zitten in de helicoid gebouwd en kun je niet 'perongelijk' verwijderen. Eigenlijk dus wel een hele fijne/makkelijke lens om mee te werken.

   

Op de foto rechts nog wat metalen ringen die van de element groep afkwamen. Mijn vermoeden is dat dit de befaamde 'shims' zijn die ik fred hier en daar op het forum eens heb zien noemen. Kan me wel voorstellen dat het een probleem is als je deze niet terug stopt bij de montage. Dan zit je focus er toch net naast zou je zeggen.

      

De boosdoener, had eigenlijk wat betere foto's moeten maken van de mechaniek. Maar was op het moment vrij ingenomen met het weghalen van het oude vet, wat toch wel heel erg deed denken aan oorsmeer....
Na het weghalen zat de lens nog steeds muurvast. Ik heb geen vet om de helicoid opnieuw mee te smeren, wat deze hele operatie niet heel handig maakt, maar ik wou dus eigenlijk voorkomen dat de helicoid volledig uit elkaar kwam, want dan is schoon vet denk ik niet te vermijden.
Om dezelfde reden kruipolie voorbij gegaan. De hoop was dat er slechts een klein deel van het vet vast zou zitten, en dat de rest nog wel redelijk bruikbaar zou zijn. om die reden met wat isopropyl alcohol, en een wattenstaafje, bezig gegaan rondom de opening tussen de twee delen.
Na (achteraf) iets te veel alcohol en vrij weinig vooruitgang besloten om de helicoid langzaam heen en weer te bewegen (zat minimale beweging in), om zo alles wat te masseren en de alcohol een kans te geven om z'n werk te doen. Dit had ik eigenlijk veel eerder moeten doen, want na een moeilijk begin kwam de lens vrij vlot los. De lens beweegt nu zeer soepel, eigenlijk iets te soepel, en moet voor goede demping toch opnieuw gesmeerd worden. Het is denk ik ook wel te zien dat de helicoid iets te schoon is op dit moment (laatste foto hierboven)...
Maar goed, iets te weinig demping is beter dan een lens die helemaal niet beweegt.
Het diafragma had trouwens eenzelfde euvel, maar een klein druppeltje alcohol op de rand van het mechanisme was voldoende om dit weer volledig vrij te maken. Het mechanisme van het diafragma is mij nog redelijk onbekend. Maar het schroefdraad, met de stopschroef voor het diafragma, is vanaf de zijkant op de lensgroep te zien/bereiken. Je kan dus bijna alles vrij maken en vetten zonder de lensgroep uit elkaar te halen.
Moet toch eens gaan kijken voor vet, raad het forum nog iets aan? vermoed dat de 135 zeiss sonar lens eigenlijk ook wat te soepel draait, en dus wat extra vet kan gebruiken.

Nog een fototje voor het leuk. Al met al een redelijke dag dus, ik hoop dat ik nog iets kan met het element van die 500mm, want (omdat die zo licht is) is het best een leuke lens.

« Laatst bewerkt op: 17 oktober 2020, 20:14:27 door jbladel »
Ik heb geen idee maar ik doe het toch

Offline beeperhorrie

  • Vaste bezoeker
  • ***
  • Berichten: 616
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #1 Gepost op: 17 oktober 2020, 22:33:57 »
Goed bezig. ^^

Online Mschekkerman

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 1.634
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #2 Gepost op: 18 oktober 2020, 08:46:53 »
Citaat
Maar was op het moment vrij ingenomen met het weghalen van het oude vet, wat toch wel heel erg deed denken aan oorsmeer....

Het 'vet' is OKB-122-7, een soort op petroleum en siliconen gebaseerde wax. Als de siliconen en olie zijn verdampt blijft alleen de wax over. Deze smering vind je in allle FSU camera's en lenzen terug.

In India en Rusland wordt het nog gemaakt en verkocht, het schijnt nog in veel vliegtuigen te worden gebruikt.



~ vergeet nooit je camera mee te nemen ~

Offline Fotomaan

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 12.437
  • Het zonesysteem van ratio naar emotie :-o)
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #3 Gepost op: 18 oktober 2020, 12:04:07 »
Een mooi verslag. Leuk om te lezen  :)
Ik ben meer van het foto’s maken dan camera’s repareren dus ik begin er niet aan maar het is leuk om te zien.
Ik hou van fietsen maar ook van fietsen.

Offline jbladel

  • Regelmatige bezoeker
  • **
  • Berichten: 106
  • Praktica MLT 5 B en een fan van Meyer Optik Lenzen
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #4 Gepost op: 18 oktober 2020, 13:42:22 »
Het 'vet' is OKB-122-7, een soort op petroleum en siliconen gebaseerde wax. Als de siliconen en olie zijn verdampt blijft alleen de wax over. Deze smering vind je in allle FSU camera's en lenzen terug.

In India en Rusland wordt het nog gemaakt en verkocht, het schijnt nog in veel vliegtuigen te worden gebruikt.

Bedankt! Even kijken of er een goed te krijgen alternatief is.
Ik heb geen idee maar ik doe het toch

Offline Fred

  • Analoog liefhebber
  • ****
  • Berichten: 3.776
  • Voorheen Asahi Pentax, thans vnl. FSU en TLR
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #5 Gepost op: 18 oktober 2020, 13:52:51 »
Bedankt! Even kijken of er een goed te krijgen alternatief is.

Er zijn genoeg alternatieven voorhanden maar het is wel belangrijk om te weten welke viscositeit je nodig hebt, de ene lens heeft iets dikker vet nodig dan de ander.

https://www.micro-tools.de/OEle-Fette/Grease-Helical-10-Light-8ml.html

Maar nooit vaseline gebruiken, dat heb ik op een ander forum al eens voorbij zien komen maar vaseline wordt tegen de 30 graden al vloeibaar en dat wil je niet, het is ook niet echt een smeermiddel.
Zorki, Zorki 6 Zenit B en Rolleiflex-Automat.
Leningrad-8, Weston Master II, Sunny 16 regel.

Online PeterE

  • Vaste bezoeker
  • ***
  • Berichten: 673
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #6 Gepost op: 19 oktober 2020, 10:54:30 »
Een mooi verslag. Leuk om te lezen  :)
Ik ben meer van het foto’s maken dan camera’s repareren dus ik begin er niet aan maar het is leuk om te zien.
Helemaal mee eens. Ik vind het fantastisch om te lezen, maar ik begin er ook niet aan. Ik heb het geduld niet, de kennis niet, de handigheid niet en het gereedschap niet. O ja, en van mijn dochters mag ik niet nog een hobby oppakken :)

Offline beeperhorrie

  • Vaste bezoeker
  • ***
  • Berichten: 616
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #7 Gepost op: 19 oktober 2020, 12:04:38 »
Ik heb me er al wel aan gewaagd maar dan wel met goedkopere cameraatjes. Bij een heb ik moeten improviseren en heeft een van de forumleden ook een asje voor me gedraaid.

Offline jbladel

  • Regelmatige bezoeker
  • **
  • Berichten: 106
  • Praktica MLT 5 B en een fan van Meyer Optik Lenzen
Re: Industar 50-2, Tele-Universar 500mm en een pallas 135mm
« Reactie #8 Gepost op: 24 oktober 2020, 14:54:11 »
Helemaal mee eens. Ik vind het fantastisch om te lezen, maar ik begin er ook niet aan. Ik heb het geduld niet, de kennis niet, de handigheid niet en het gereedschap niet. O ja, en van mijn dochters mag ik niet nog een hobby oppakken :)

Het gereedschap is goed te krijgen hoor  ;)  Maar het geduld is zeker nodig! Denk ik ook wel de reden waarom ik het leuk vind, ik opereer eigenlijk alleen maar lenzen die "toch al verloren zijn", dus er komt niet zo veel stress bij kijken. En het is best lekker om af en toe een paar uur je concentratie helemaal ergens in te kunnen stoppen, zeker aangezien ik daarbuiten vrij veel online prikkels heb!
Ik heb geen idee maar ik doe het toch